Stoppen piekeren: antwoorden in je hoofd proberen te vinden

19 sep 2022

Je hebt het prima voor elkaar, maar toch knaagt er iets. “Is dit het nou?”

“Wat wil ik met mijn leven?” “Wil ik dit de rest van mijn leven of wil ik toch iets (of iemand) anders?” En wat wil ik dan?

Je wil wel een stap zetten, maar wat als…

Wat als het tegen valt? Wat als ik het niet kan? Wat als het mislukt? Wat gaan anderen ervan vinden?

Daarnaast wil je het allemaal goed doen. Je bent ambitieus, je doet je best, maar je vind ook dat het altijd beter kan. Thuis, op je werk.

Je zit ontzettend veel in je hoofd. En ondertussen probeer je ook nog eens antwoorden te vinden op de grotere levensvragen.

Je word er moe van. Wat resulteert in uitstellen en afleiding zoeken. Je weet dat het piekeren niet helpt, maar je weet ook even niet hoe het anders kan.

In deze blog geef ik je 5 stappen om het piekeren te doorbreken. Zodat je weer ruimte in je hoofd ervaart. En alle energie die naar het piekeren ging, nu naar iets gaat wat wel nut heeft.

Stap 1: doorzie wat je doet

Je denken heeft invloed op hoe je je voelt.

En check even bij jezelf hoe serieus jij je gedachten neemt. Zie je ze als waarheid?

En ben je overtuigt van bepaalde ideeën over jezelf, anderen en de wereld?

Ik ben niet goed genoeg, anderen doen het altijd beter en de wereld is oneerlijk.

Met het piekeren probeer je deze aannames te bewijzen. Het wordt de manier waarop je naar jezelf, anderen en de wereld kijkt. Er lijken geen andere mogelijkheden meer te zijn. De antwoorden op jouw vragen komen maar niet.

Besef dat je ongeveer 60.000 gedachten op een dag hebt. Als het merendeel daarvan negatief is, dan herhaal je dus elke dag dezelfde verhalen in je hoofd.

Dan wordt je leven steeds minder prettig.

Je blijft antwoorden zoeken die je maar niet kan vinden. Die doorbraak blijft uit.

En dat is dan ook weer het bewijs van dat het jou niet lukt. Wat ook weer resulteert in een negatief beeld over jezelf.

Je zit vast in je denken. Je komt in een neerwaartse spiraal terecht.

Stap 2: Laat de controle los

Wat we vaak als eerste doen om het piekeren te stoppen is de discussie met jezelf aangaan.

Proberen de gedachten om te vormen naar positieve gedachten.

Je wil de inhoud van je denken veranderen. Controle erover hebben.

Wat nou als je je tijd en energie niet meer stopt in het proberen te veranderen van je denken, maar dat je het stopt in het leren afstand te nemen van je denken.

Heel veel antwoorden op jouw levensvragen vindt je namelijk niet in de brei van gedachten.

Ons brein is namelijk gericht op overleven. En is daardoor alert op gevaar. Dit wordt ook wel de negativity-bias genoemd. Denken dat je niet goed genoeg bent, denken dat verandering niet goed voor je uitpakt en denken in schaarste.

Dat zijn nou net niet de dingen waar je over wil denken als je antwoorden zoekt op belangrijke levensvragen.

Wat kan wel? Verander je de relatie met jouw denken, dan verandert alles mee. Dan komt er meer ruimte. Om weer beter in contact te staan met je gevoel. Om in beweging te komen en nieuwe ervaringen op te doen.

Om weer te gaan leven in plaats van overleven.

Binnen ACT-training heet het veranderen van de relatie met je denken defusie.

Stap 3: Loskomen van het piekeren

Heb je wel eens meegemaakt dat je je gestresst voelt, wat somber of gespannen? En merkte je op dat je jezelf was verloren in het piekeren?

Voordat je dat opmerkte was je “versmolten” met je gedachten. Binnen ACT heeft dit ook wel fusie.

Je kan dit herkennen aan de volgende 6 categorieën van fusie (1):

  1. Fusie met het verleden

Dit zijn gedachten over het verleden. Over dingen waar je spijt van hebt, pijnlijke herinneringen, dingen die volgens jou nooit hadden mogen gebeuren.

  1. Fusie met de toekomst

Dit kun je herkennen aan dat je veel in scenario’s denkt die mogelijk gaan gebeuren. Dingen die fout kunnen gaan, dat het jou nooit gaat lukken om wat voor reden dan ook. Dingen die je allemaal nog moet doen. (de ellenlange to do list)

  1. Fusie met je zelfbeeld

Ik ben moeder, vader, zus, werknemer etc. Dat zijn alle rollen die je vervuld. Ook daarmee kun je gefuseerd zijn. Of identificaties aan bepaalde labels: introvert, HSP, ADD, saai, stom etc.

  1. Fusie met redenen

Dit zijn alle redenen die je je maar kunt bedenken om niet te veranderen.

Ik ben te moe, verlegen, talentloos, onhandig

Het lukt toch niet want: het is te moeilijk, te spannend, onmogelijk

Het mag niet van: mijn partner, mijn geloof, mijn baas

  1. Fusie met regels

Regels herken je aan woorden als moet, hoort, mag niet, kan niet, verkeerd, fout, altijd, nooit.

  • Mijn collega’s mogen niet weten dat ik mijn werk niet meer leuk vindt
  • Ik kan niet stoppen totdat alles af is
  • Ik moet altijd een goede partner zijn
  • Liegen is altijd verkeerd
  1. Fusie met oordelen

Dit zijn oordelen die over alles kunnen gaan. Jezelf, je lichaam, je denken, je emoties, je gedrag, je kinderen, je partner, je collega, je werk, je leven, de wereld.

Mijn leven is nutteloos, mijn emoties zijn te heftig, de wereld is onrechtvaardig etc.

In de praktijk maak je hele constructies van deze manieren van fusie.

Het doel van defusie is om vrijer te worden. Het helpt om afstand te creëren tussen jou en je gedachten.

Dat doe je door oefeningen en ook metaforen.

Stap 4: Een praktische oefening

Pak een blokje post its en zet een timer op twee minuten. Schrijf elke keer als je een gedachte hebt, deze op een aparte post it.

“Waarom doe ik dit? Zin om netflix aan te zetten. Moet nog boodschappen doen. Wat wil ik nou echt? Waarom kom ik daar maar niet achter? Ow ja, moet die en die nog bellen.”

Plak alle post its op de muur of op tafel. En kijk er even naar.

Wat valt je op? Waar gaan ze over? Kijk of je één van de zes categorieën van fusie herkend.

Stap 5: Belangrijke vraag om te stellen aan jezelf

Je denkt dat wat je denkt de waarheid is. Resultaat: je zit vast in het gelijk hebben.

Wil je gelijk of wil je geluk?

Loskomen van je gedachten, oftewel defusie, houdt in dat je je gedachten opmerkt en ze ziet als wat ze zijn:

Niet meer dan woorden en beelden die je brein aan de lopende band produceert.

Het is als een radio die op de achtergrond aanstaat, die je niet uit kan zetten, maar er gewoon is.

Soms hoor je iets wat je aandacht trekt. Dan bepaal je of het nut heeft om dit verder te onderzoeken. Is dat niet het geval, dan ga je weer verder.

Het gaat er dan niet om of je onderzoekt of de gedachte waar is of niet, maar je stelt jezelf de vraag:

Helpt deze gedachte mij om te leven naar mijn waarden? Helpt het mij om te doen wat ik wil doen en om te zijn wie ik wil zijn?

Defusie leren vergt training. En daarnaast is het ook superbelangrijk om andere keuzes te maken.

Zo help je jezelf richting een leven wat wel bij je past.

Ben je benieuwd naar hoe je andere keuzes kan maken?

Ben jij klaar voor verandering? Heb je gedaan zoals het hoort, maar brengt dat niet de vrijheid, het avontuur en geluk waar je naar verlangt?

Ik heb zelf in 5 jaar mijn leven veranderd.

Ik zat enrom vast. Zag geen mogelijkheden om te veranderen en kampte ook nog eens met een flinke dosis aan faalangst.

Nu leef ik het leven wat bij mij past. En dat gun ik jou ook.

Je hoeft daarvoor niet het roer ineens om te gooien. Het gaat om écht te kiezen.

Patornen te doorbreken en te weten waar je begint.

Ik help je in de gratis masterclass krachtige Keuzes op weg.

 

 

 

Bronnen:

(1) Russ Harris: The Happiness Trap

(2) Coachen 3.0 Acceptatie en commitment